Air waybill : Malların hava nakliyatı ile taşındığını gösteren sevkiyat belgesidir
Alongside Vessel : Kargonun rıhtıma veya gemi palangası altındaki mavnaya, gemiye direk yüklenmek amacıyla teslimidir
Average (Avarya) : Denizcilikte, zarar, hasar amlamına gelir. “Müşterek Avarya” ve “Genel Avarya” gibi türleri vardır. Geniş bir konu olup detaylı bilgi için Merkezimize (www.igeme.gov.tr), Deniz Ticaret Odası’na (www.chamber-of-shipping.org) müracaat edilebilir
Average Adjusters : Avarya, hasar düzenleyen eksperdir
Average Contribution : Ödenecek büyük hasar maliyetlerinin payıdır
Average deposit : Büyük avaryanın son tasfiyesi süresince hasar düzenleyen experler tarafından ödenecek miktarın belirlenmesidir
Bended warehouse : Transit olan kargonun veya gümrükten çekilmeyi bekleyen kargonun gümrük kontrolu altında bulunduğu antrepolardır, Berth : Limanda veya rıhtımda geminin demir attığı yere kamyonun yüklenmesi ve boşaltılmasıdır
Bill of lading : Konişmento, malların özelliklerini belirten, belirlenen tekneye yüklenmiş olan veya yüklenecek olan, bilinen mallar için taşıyıcılar tarafından verilen belgedir
Bunker Adjustment Factor: Denizaşırı nakliyatta, fuel oil fiyatlarındaki dalgalanmaları hesaba katarak fiyatın hesaplanmış oranın üzerinde talep edilmesidir
Carriage Forward : Sevkiyatın ücreti varış yerinde ödenebilir
Certificate of insurance : Sigortacılar tarafından yayınlanan ve özel bir malın kendi şirketlerinin sigortası altında olduğunu doğrulayan ve varış yerinde kontak kurmak için acentalarının isimlerinin yer aldığı bir belgedir
Charter Party : Bir teknenin tamamının veya bir kısmının kiralandığını gösteren kontrattır
CFR (ex C&F) : Maliyet ve taşıma
CIF: Maliyet, sigorta, navlun
CIP: Taşıma ve sigorta ödemesi
CPT : Taşıma ödemesi
Clean : Konişmentonun rezervasyonsuz olduğunun belirtilmesidir
Clear : Gümrükten malların çekilmesidir
Closing date : Belirlenen tekneye yüklenecek yük için, malların en son teslim edileceği zamandır
Commodity rate : Belirlenen havaalanları için bazı mal kategorilerinde hava taşımasında özel düşük oranların uygulunabilmesidir
Conference : Hisselerini birleştiren gemicilik şirketlerinin oluşturduğu kartellerdir. Bu şekilde düzenli gemicilik hizmetlerinin belirli fiyatların altında fiyat vermelerine müsaade etmezler
Consignee : Gönderilen malın alıcısıdır
Consignment : Bir nakliye belgesiyle, ağırlığı, hacmi, parsel sayısı veya görüntüsünün tanımlandığı belirli miktardaki kargodur
Consignment note : Belirlenmiş bir miktardaki kargo ile ilgili belgedir
Consignor : Malın göndericisidir
Consolidation : Aynı sevkiyatla gidecek farklı kaynaklardan gelen birçok yükün birleştirilmesidir
Consolidator : Normal olarak nakliyatçı firma şeklinde "consolidation" işini yürüten firmadır
Consular invoice: Bazı ülkelerde gümrükten mal çekmek için gerekli olan ve konsolosluklar tarafından vize verilmesi gereken durumlarda konsolosluklar tarafından sağlanan özel formlar üzerine hazırlanan faturadır
Container : Bir tarafta çift kapısı olan, kolay elleçlenebilen ve emniyetli taşımayı sağlayan alüminyum veya çelikten yapılan metal kutudur
Crate : Tahtaların birleşmesiyle yapılmış, çivilenmiş, şeritlenmiş ve kapalı kutunun aksine içindekilerin görülebileceği şekilde ki açık bir kutudur
Cubic foot and cubic meter : Hacim birimidir
Currency adjustment factor (CAF) : Amerikan dolarındaki açıklanan oranlar için döviz dalgalanmalarını hesaba katarak, deniz taşımasındaki hesaplanmış orandan fazla fiyat istemek (Bu düzeltme negatif anlamda da olabilir)
Dangerous goods : Uluslararası deniz organizasyonu tarafından belirlenen ve zararlı maddeler olarak sınıflandırılan maddelerdir
Deck : Güverte demektir, "under deck cargo" kargonun teknenin iç bölümlerine konulmasıdır. "On deck cargo" ise ambarın üst kısımına konulmasıdır. Tehlike anında ilk atılacak şey güverte üstündeki malzemeler olacağı için bu yüzden taşıyıcılar herhangi bir sorumluluğu kabul etmemektedirler
Delivery note : Eşyanın alıcısı tarafından imzalanacak olan, taşıyıcılar ve araba ile nakledilecekler tarafından kullanılan bir belgedir. Eğer gönderilen mallar düzgün bir sırada değilse, muhafaza edilmesi gerektiğinin belirtilmesi gerekmektedir
Delivery order : Taşıyıcılar tarafından hazırlanan, malın alıcılarına kargonun teslimini, aynı zamanda bir yerden diğerine kargonun geçişini sağlayan bir belgedir
Demurrage : Gemi veya vagonun yük almak veya boşaltmak için tayin olunan müddetten sonra alıkonulması, bunun için verilen para, tazminattır
Destuffing : Konteyner işinde konteynerin boşaltılmasıdır
Door-to-door : Başlangıç yerinden alıcının ayağına teslim demektir. Karayolu ve konteyner taşımalarında en iyi şekilde yürütülmektedir
EXW : Bildirilen fiyat ihracatçının ticarî işletmesinde veya fabrikasında mallar alıcıya teslim edildiği zaman geçerlidir FCL : Dolu konteyner yükü
FAS :Limanda teslim
FCA : Bu taşıma şekli özellikle multimodel taşıma sistemlerinde kullanılmaktadır
Konteyner veya roll on-roll of gibi taşıyıcıya teslimdir
FIO : Yükleme ve boşaltmanın deniz taşıma fiyatı içinde yer almamasıdır
FOB : Gemi bordasında teslimdir
FPA : Kısmi hasarın serbest bırakılmasıdır
Feeder Service : Büyük deniz gemilerinden küçük deniz gemilerine veya mavnalara veya bu olayın tersi olduğu zaman malların alınması veya teslimi olayıdır. Büyük gemilerden direk servis yapabilmek çoğu kez mümkün olmamaktadır
FIATA : Uluslararası Yük Taşıyıcıları Federasyon Birliğidir,
FIATAB/L : Üstteki federasyona ait bir taşıyıcı firma tarafından düzenlenen belgedir.
Floating Policy : Dalgalı sigorta poliçesi, sigortacı ve sigortalı arasında kalıcı bir sigortanın yapılmasıdır
Forwarding Agent (or forwarders) : Satıcı, alıcı ve taşıyıcılar arasında bir aracı görevi yapan forwarderlar belirlenen prensipler çerçevesinde belgelerle belirtildiği üzere ön taşımayı veya gemiye yüklemeyi düzenlerler General average :Gemiyi ve kargosunu korumak amacıyla yapılan gönüllü harcamalardır. Büyük avarya olarak isimlendirilir
Harbour dues : Liman imkanlarından faydalanmak için zorunlu vergilerdir.
Haulage : Karayolu taşımacılığıdır
Haulage contractor : Karayolu taşıyıcısı
Heavy Lift Changes : Birim başına belli bir ağırlık limitinin üzerindeki parçaların yüklenmesi, boşaltılması ve hareket ettirilmesi için ilave ücretlerdir. Bu ücretler liman teçhizatı ve imkanlarına göre değişmektedir
Hold : Kargonun yerleştirildiği ticarî gemilerin güvertelerinin altındaki ambardır
IATA : Uluslararası Hava Taşımacılığı Birliği
IMO (önceden IMCO) : Uluslararası Denizcilik Organizasyonu. Organizasyonun görevleri arasında tehlikeli maddelerin sınıflandırılması, uyulması gereken kuralların tesbit edilmesi, ticarî ülkelerin taşımacılıkla ilgili kurallarının yayınlanması yer almaktadır
Incoterms : Uluslararası Ticaret Odasının ticarî terimlerin yorumlanması ile ilgili yayını
Jettison : Tehlike anında gemiyi hafifletmek amacıyla eşyanın denize atılması
Joint Cargo : Birleştirilmiş kargo
Lay-day : Bir teknenin yükleme ve boşaltılması için izin verilen zaman
LCL : Konteyner yükünden daha az yük olması
Legalized invoice : Satıcının kendi hazırladığı başlıklı formlar üzerine hazırlanan fatura. Bazı ülkelerde gümrük işlemleri sırasında gerektiğinde konsolosluk tarafından onaylanması gerekmektedir
Letter of credit : Kısaca L/C olarak adlandırılan kredi mektubudur veya bankalar tarafından yayınlanmakta ve alıcı ile satıcı arasında aracılık yapmaktadır
Lighter : Gemi boyunca yerleşen ve kargonun yüklenmesini veya boşaltılmasını sağlayan mavnaya denmektedir
Lighterage : Mavna Ücreti
Lift-can : Metalik konteynerlere göre daha büyük fakat tahtadan yapılma ve genellikle mobilyaların naklinde kullanılan bir kutudur
Longshoreman : Gemi boşaltma ve yükletme gibi liman işlerinde kullanılan işçi
Manifest : Manifesto, kaptan tarafından gümrük idaresine gemideki malları bildirmek üzere verilen liste, gümrük beyannamesi, yük senedi,
Markings : Paketler ve kutular üzerine yapıştırılmış, gönderilen malı tanımlamaya yarayan sembol, harfler ve şekillerdir
Measurements : Paketlerin yükseklik, uzunluk ve genişliğini veren ölçümlerdir. Genellikle paketin veya gönderilen yükün hacmini bulmak için kullanılır
Minumum freight : Ufak bir yükün taşınması için taşıyıcılar tarafından alınacak en az miktardaki ücret
Negotiable : Bir mala veya değere konu olan bir belgenin ciro edilebilir olduğunu gösterir
Non negotiable : Malın konusu olmayan bir doküman veya ciro edilebilir bir belgenin sureti non negotiable bir belgedir. (Havayolu faturası ciro edilemez bir belgedir)
Notify address : Konişmentoda isim ve adres yerine malın alıcısının isminin yer almadığı fakat eşyaların varış yerinde taşıyıcının acentası tarafından kime gönderileceğinin belirtilmesidir
On board B/L : Konişmentonun üzerinde eşyaların uygun bir şekilde yüklendiğinin doğrulanmasıdır
Outturn report: Boşaltma limanında oluşturulan ve bir tekneden boşaltılacak olan malların listesidir
Particular average :Eşya hasarı demektir Pallet : Sağlam tahtadan yapılmış, forklift ile taşınmaya müsait bir paketleme aracıdır
Payload : Demiryolu, karayolu veya havayolu ile yapılan taşımada yerleştirilen kargonun toplam ağırlığı
RAG : Sınırlı konular rehberi, havayolu ile taşımada IATA tarafından tehlikeli maddelerin kabul koşulları ve taşınması, etiketlenmesi, paketlenmesi gibi konuları içeren bir yayındır
RAG decleration : Satıcı tarafından imzalanan ve tamamlanan suret şeklinde hazırlanan bir deklarasyon belgesidir
Reefer : Soğuk hava konteyneri
Restricted cargo : Tehlikeli maddeler veya taşınması belirli kuralların yerine getirilmesiyle mümkün olabilecek kargodur
Right of recourse : Hatalı bir duruma karşı tazminat için talep hakkıdır. Malın alıcıları hatalı taşıma olayında kayıtlı itiraz mektubunu göndererek sigortacıların itiraz hakkını saklı tutmak zorundadırlar
Skid : Genellikle metalik olan kaldırmaya ve yerleştirmeye müsait özel çerçevedir
SRCC : Sigortacılık terminolojisindeki kısaltmadır. (Grevler, kargaşalar-Hükümetle ilgili kargaşalar). Bu riskler "Tam risk" poliçelerinde yer almamaktadır ve "Savaş riskleri" olarak ayrıca belirtilmelidir
Stevedores : Gemilerin ambarlarında uygun kargo yerleştirmesinde uzmanlaşmış liman işçileri
Storage : Depolama
Stowage : Gemi ambarlarına veya konteynere yükleme anlamına gelmektedir
Stower : Gemi ambarlarına yükleme işini düzenleyen liman işçileri
Stuffing : Konteynere yükleme
Subrogation: İtiraz haklarının başka bir tarafa naklidir,
Surveyor : Gemicilikte ve sigortacılıkta hasarlı malları irdeleyen ve detaylı bir rapor hazırlayan ekspere denir
Survey report : Eşyaların gördüğü zararı tanımlayan ve sigorta acentası tarafından hazırlanan detaylı bir rapordur
Tackle : Palanga, zincir
Tally clerks : Dokümanlarda verilen tanımlamaya kargo ve paketlerin uygunluğunu kontrol eden şahıslardır
Through B/L : Konişmento, belirlenen iki yer arasındaki taşımayı içermektedir. Fakat seyahat esnasında bir transferi içermemektedir
Through rate : Konişmentoda belirtilen malların nakli için mallarla ilgili taşıma ücretlerinin toplamıdır
Transshipment : Uygun bir limanda bir gemiden diğerine yükün transferidir
Underdeck : Kargonun yüklendiği ambar. Taşıyıcılar gemi güvertesinde taşınan mallar için sorumluluğu reddederler
Underwriter : Sigortacıdır
Warehouse : Antrepo, sevkiyat beklerken kargonun ambarda depolanmasıdır
Waybill : Eşyaların sevkiyatını içeren belgedir
Wharf : Rıhtım, iskele
Wharfage: İskelenin yük boşaltma veya depolama için kullanılması, iskele ücretidir
W/M : Ağırlık/ölçüm. Deniz taşıma ücretlerinin hesaplanmasına baz olmak kaydıyla, geminin isteğine göre ağırlık ve ölçüm esasının belirlenmesidir
|
